Hafta başından bu yana global hisse senedi piyasalarında ciddi çöküşler meydana gelirken, uzmanlar bu durumun ilerleyen günlerde de devam edeceğini belirtiyorlar. Amerikan mortgage şirketleri Freddie Mac ve Fannie Mac'de işlerin arap saçına dönmüş olması ve Lehman Brothers'ın Uzakdoğu'da Güney Kore'de 5 milyar dolarlık sermaye bulma girişiminin başarısızlıkla sonuçlamanması piyasalardaki çalkantıyı artırdı.

39 BİN 500 KRİTİK SEVİYE

Tüm dünyada bunlar yaşanırken, İMKB de bu kötü gidişattan nasibini alıyor. Önceki gün bin 500 puana kadar gerileyen borsa endeksi, dün de 687 puan düşerek 16 günden sonra ilk defa 40 bin puanın altında bir kapanış sergiledi. Hisse senetlerinin ortalama kaybı yüzde 1,70 olurken, İMKB-100 Endeksi günü 39 bin 801 puandan kapattı. 39 bin 500 seviyesinin önemli bir destek seviyesi olduğunun altını çizen uzmanlar, bu seviyenin yakından takip edilmesi gerektiğini söylüyorlar.

TEDİRGİNLİK BÜYÜYOR

Onur Güleç, Amerikan mortagage devleri Fannie Mae ve Freddie Mac'in 233 milyar dolarlık vadesi dolan tahvili bulunduğuna dikkat çekiyor. Yani piyasalar, Fannie Mae ve Freddie Mac'in bu tahvilleri ödeyememesi durumunda Amerikan Hazine'sinin nasıl bir tavır izleyeceğini merak ediyor. Öte yandan Goldman Sachs'ın, 'ING hisseleri o kadar kötü ki yapmış olduğu zarardan yöneticileri bile şaşırtıyor' açıklaması durumun vehametini gösteriyor.

FREDDIE KURTARILAMAYABİLİR

Hatırlanacağı üzere Freddie Mac piyasaya 3 milyar dolarlık tahvil sürdü. Bu 3 milyar dolarlık borçlanma ABD'nin tahvillerine göre 110-120 baz puan üzerinde bir rakama denk geliyor. Freddie Mac, bu faiz oranı ile kendi tahvillerine talep oluşturarak ayakta kalmaya ve gerekli olan fon ihtiyacını gidermeye çalışıyor. Güleç'e göre Freddie Mac gibi bir kuruluşun 3 milyar dolar için bu oranda faiz vermesi 'Bu şirketlerin durumu o kadar kötü ki her an batabilir' şeklinde yorumlara neden oluyor.

NEDEN ÖNEMLİ?

'Fannie Mae ve Freddie Mac batarsa, mortagage sistemi daha sert biçimde sorgulanacak' diyen Güleç bunun nedenini şöyle açıklıyor: 'Mortagage sisteminde 100 liralık bir ev alıyorsunuz ve bunun içinde kullanıyorsunuz. Kredi ödemesiyle 2 yıl sonra siz geri 120 ödemişseniz ve bu süre içinde evin değeri 130 lira olmuşsa ev alarak kazançlı çıkmışsınız demektir. Fakat şu anda Amerika'da vatandaş 100 liralık ev aldı, 2 yıl sonra 120 ödeyecek fakat evin değeri 40 liraya düşmüş. Böyle olunca da kredisini ödeyemeyen vatandaş bankaya ben bu krediyi ödeyemiyorum al ev senin olsun diyor. Böyle bir durumda da bankalar gayrimenkul zengini oluyorlar. '

AÇIĞA SATIŞ ETKİSİ DE VAR

'ABD borsalarında 15 Ağustos'a kadar açığa satış işlemleri yasaklanmıştı' diyen Güleç, yasağın kalkması ile beraber açığa satışların yeniden başladığını ve ABD'deki düşüşün temelinde spekülatörlerin bu tarz işlemleri bulunduğunu sözlerine ekliyor.

Gelişmekte olan ülke borsalarından kaçış var

A Yatırım Araştırma Müdürü Ayşe Moroz Yeni Şafak'a şu açıklamalarda bulundu: “IMF'nin baş ekonomisti büyük bir banka batacak demesinin ardından piyasayı 'büyük bir bankanın batması gerekiyor ki dibi görelim' gibi bir düşünce sardı. Genelde böyle bir beklenti var. Zaten son gelen inşaat ve enflasyon dataları dibi görmediğimizi gösteriyor. SPK Başkanı Turan Erol'un IMKB'deki yabancıların yüzde 30'u bıyıklı yabancı lafını piyasa zaten biliyordu. Piyasadakiler bu oranın yüzde 70 olmadığını imkanı olan yerli yatırımcının yurtdışından işlem yaptığını biliyordu. Fakat bunu SPK Başkanının söylemesi iyi oldu. Esas problem yerliden ziyade yabancıların gelişmekte olan piyasalardan çıkıyor olması. Yabancı satışa geçince ve onu alacak yerli olmayınca da bizim gibi gelişmekte olan piyasalarda daha sert düşüşler oluyor.

Son gelen datalara göre gelişmekte olan ülkelerden çok büyük satışlar geliyor. Yurtdışındaki kurumsal yatırımcılar gelişmekte olan ülke fonlarından çekiliyorlar. Gelişmekte olan piyasalardan geçen hafta 2 milyar dolar, 10 haftalık bazda ise 20 milyar dolar çıkış oldu. Küresel krizin başlangıç aşamasında gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkelerden ayrışarak krizi fazla zarar görmeden atlatacağı konuşuluyordu. Fakat son gelen veriler durumun böyle olmadığını gösteriyor. Gelişmekte olan ülkelerin krizden daha da kötü etkileneceğine olan inanç arttı.”

Yenişafak

Bu yazıya ilk yorumu yazın

Yorum yaz

Lütfen yorumunuzun yazının konusu ile alakalı olmasına dikkat edin. Kişisel hakaret içeren yorumlar silinecektir. Reklam amaçlı yorumlar silinecektir. 'Gönder' düğmesine basmadan önce yeni bir güvenlik kodu üretmek için tarayıcınızın *Yenile* düğmesine basın. Yukarıdaki durum yanlış güvenlik kodu girildiği durumlarda geçerlidir.
İsim:
E-posta:
Web sayfası:
Başlık:
BBCode:
Yorum:
Güvenlik kodu:*
	Ek yorumlar konusunda bana e-posta aracılığı ile ulaşılmasını istiyorum.