Bulunduğu pazarda yüzde 40'ın üzerinde paya sahip olan şirketlerin satış noktasında yalnızca kendi ürünlerinin bulundurulmasını istemesi yasaklanıyor.
Rekabet Kurumu'nun 'Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği'nin geçiş süresi olan bir yılın dolmasıyla temmuz ayı
itibarıyla hakim durumdaki şirketler için yeni dönem başladı. Bundan
sonraki süreçte firmaların sadece kendi ürünlerinin satılmasını şart
koşan sözleşmelerin yanı sıra indirim, bedelsiz ürün, kota getirmek
gibi uygulamalar da artık yasak. Düzenleme ile pazara girmeyi
kolaylaştırmak istediklerini belirten Rekabet Kurumu Başkanı Nurettin
Kaldırımcı, "Bu düzenlemeyle kazanan aktörlerinin tüketiciler, KOBİ'ler
ve adil rekabet düzeni içinde daha başarılı olmak isteyen teşebbüsler
olacağını söyleyebiliriz." dedi.
'Dikey anlaşmalara' yönelik
politikada yeni dönemde, pazar payı yüzde 40'ın üzerinde olan
firmaların rekabeti sınırlayıcı dikey anlaşmalarının otomatik olarak
muafiyetten faydalanmalarının önüne geçilmiş olacak. Pazar gücü yüksek
ve özellikle hakim durumda olan firmaların rekabeti sınırlayıcı dikey
anlaşmalarının yeni dönemde bireysel muafiyet almaları da zorlaşacak
veya sadece kısa süreli muafiyetler söz konusu olacak. Özellikle pazar
payı yüksek olan teşebbüslerin perakende satış noktalarını bağlayan ve
sadece kendi ürünlerinin satılmasını şart koşan anlaşmalar
yasaklanıyor. Bir başka deyişle hakim durumda olan pazar lideri
teşebbüsler market, bakkal ve mağazalara, 'sadece benim ürünümü sat,
rakip satma' şeklinde sözleşmeler dikte edemeyecek. Ancak marketler
kendi özgür iradeleriyle zorlama olmaksızın 'ben sadece bu firmanın
ürününü satarım' diyebilecek. Bu dönemde firmaların sadece kendi
ürünlerinin satılmasını şart koşan sözleşmelerin yasaklanmasının
yanında indirim, bedelsiz ürün, kota getirmek gibi fiili münhasırlığa
yol açan uygulamalar da yasak olacak. 'Dikey anlaşmalara' yönelik yeni
politika döneminden öncelikle haklarında karar alınan alkollü içkiler,
gazlı içecekler, dondurma ve hazır cips pazarlarında faaliyet gösteren
şirketler etkilenecek. Ancak bu firmaların yanı sıra yüzde 40 pazar
payı eşiğinin üzerinde kalan teşebbüsler de artık grup muafiyetinden
otomatik olarak faydalanamayacak. İçecekler bira pazarlarında 100
metrekarenin altındaki ve sadece bir firmanın dolabının bulunduğu satış
noktalarında, soğutucu dolabının yüzde 20'si satış noktası tarafından
serbest alan olarak kullanılabilecek. Marketler diledikleri takdirde
rakip içecekleri bu alana koyabilecek. Dondurma pazarındaki satış
noktalarında birden fazla firmanın soğutucu dolapları görülebilecek.
Yeni düzenlemenin özellikle yoğunlaşmanın yüksek olduğu hızlı tüketim
ürünlerinin alt pazarlarında, dayanıklı tüketim ürünleri gibi
pazarlarda, ilaç, akaryakıt ve telekomünikasyon pazarlarında etkili
olması bekleniyor. Genel olarak rekabetin yoğun olduğu tekstil,
konfeksiyon gibi sektörlerin bu düzenlemeden etkilenmeyeceği
söylenebilir. Pazar payı eşiğini aşan teşebbüsler, Rekabet Kanunu'nun
ilgili maddesinde belirtilen şartları yerine getirdikleri ölçüde
bireysel muafiyetten faydalanabilecek.
Öte yandan Rekabet
Kurumu, pazar eşiğinin üzerinde kalan teşebbüsler için yol gösteren bir
kılavuz hazırlayarak, şirketlerin bu yeni duruma uyumlu olmalarına
yardımcı olacak. Geçen yıl 1 Temmuz tarihinde yürürlüğe giren tebliğe
teşebbüslerin uyum sağlayabilmesi için kurum tarafından bir yıl geçiş
süresi tanınmıştı. Bu süreç 1 Temmuz 2008 tarihinden itibaren sona
erdi. Rekabet Kurumu Başkanı Nurettin Kaldırımcı, kurum olarak
önümüzdeki dönemde mağaza içi rekabetin ve tüketicilerin seçeneklerinin
artmasını ve bunlara bağlı olarak da fiyatların düşmesini
beklediklerini söyledi. Kurum başkanı, rakip ürün satma yasağı başta
olmak üzere pazar gücü kaynaklı rekabet sınırlamalarını yasaklayarak,
piyasaya girişleri kolaylaştırarak dağıtım sisteminin daha etkin ve
verimli bir yapıya dönüşmesinin yolunun açılacağını kaydetti.
AB'nin Microsoft ve Coca-Cola kararı etkili oldu
Büyük
şirketlerin piyasada hakim konumunu kötüye kullanması konusu, Avrupa
Birliği Komisyonu'nun ABD'li içecek şirketi Coca-Cola ve bilişim devi
Microsoft'a yönelik uygulamalarıyla gündeme gelmişti. Rekabeti ihlal
ettiği ve kararlarına uymadığı gerekçesiyle Microsoft, AB Komisyonu
tarafından, Mart 2004'te 497 milyon Euro'luk rekor para cezasına
çarptırılmıştı. Windows işletim sistemiyle piyasada sağladığı üstünlüğü
kötüye kullanmaktan suçlu bulunan şirketten, işletim sisteminden
Windows Media Player medya oynatıcısını ayırması talep edilmişti. 2006
yılında da, Microsoft'un gerekli rekabet kriterlerini karşılamadığını
düşünen komisyon, şirketi 280,5 milyon Euro'luk ikinci para cezasına
çarptırdı. Coca-Cola'nın da marketlerde ve kafelerde 'rakip markaların
satılmasını engelleyici' sözleşmeleri, AB Komisyonu tarafından rekabet
dışı bulunmuş, firma satış uygulamalarını değiştirerek ceza yemekten
son anda kurtulmuştu.
AA Bu yazıyı web sayfanızda alıntılayın | Görüntüleme sayısı: 212
|