Son dönemde uluslararası basında 1915 olaylarının “soykırım” olduÄŸu yönündeki yazıların aksine Stone’un makalesi, yaÅŸananların bu ÅŸekilde deÄŸerlendirilmesinin güç olduÄŸu tezini savundu.

Aynı zamanda Bilkent Üniversitesi Rusya Çalışmaları Merkezi BaÅŸkanı da olan Stone’un bu makalesinin “soykırım” iddialarını tanıyan yayın organlarından olan Ä°ngiliz The Times’ta yayınlanması dikkat çekti.

ABD Temsilciler Meclisi Dış Ä°liÅŸkiler Komitesi’nin 1915 olaylarına iliÅŸkin Ermeni iddialarını tanıyan bir karar aldığını anımsatan Stone, Komite’nin haklı olup olmadığı sorusunu yöneltti ve ÅŸu yanıtı verdi:   

“Bugünkü Türkiye’nin doÄŸusunda yaÅŸayan halk [o dönemde] çok ağır koÅŸullar altında yerlerinden edildiler ve bu da zaman zaman cinayetlere ve ÅŸiddet olaylarına neden oldu. Peki ya soykırım? EÄŸer Hitler’in yaptığı tarzda bir ÅŸeyden bahsediyorsanız hayır.

Ekim 1914’te bir Ermeni lidere mevcut sorunların giderilmesi için devlette bir görev teklif edildi ancak güven sorunu nedeniyle teklifi geri çevirdi.

Türkler yaÅŸananlardan dolayı 1,600 kiÅŸiyi yargıları ve bir valiyi idam etti. 1918’den sonra dört yıl boyunca Türk arÅŸivlerini inceleyen Ä°ngilizler, suç teÅŸkil eden belge bulamadılar. Büyük ÅŸehirlerde yaÅŸayan Ermenilere dokunulmamıştı.

YaÅŸananlarla ilgili 1920 yılında bazı belgeler ortaya çıktı ancak bunların da bir Fransız okulunda yazılmış saçma sapan sahte belgeler olduÄŸu anlaşıldı. Bütün bu yaÅŸananlar soykırım olarak tanımlanamaz.”

SADECE ERMENİLER DEĞİL

Stone, o dönemde Anadolu topraklarında korkunç olayların yaÅŸandığını ancak benzer acıların Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu’nun Balkanlar ve Kafkaslardan çekilmesiyle göç eden milyonlarca Müslüman ve Yahudi’nin de başına geldiÄŸini vurguladı. Stone, hatta ÅŸehirlere göç eden bu insanların, Ermeni ÅŸiddetine maruz kaldığının da altını çizdi.

Stone, yaÅŸanan olayların bir soykırım olmaktan çok uzak kalmasına raÄŸmen, Ermenilerin Atlantik’in ötesine geçtikleri zaman, sadece kıta deÄŸil dünyayı da deÄŸiÅŸtirdiklerini ifade etti.

TÜKRLER YABANCILAÅžTIRILIYOR

Türkiye'de Ermeni iddialarının doÄŸruluÄŸuna inanan kiÅŸiler olduÄŸunu da anlatan Stone makalesini ÅŸu deÄŸerlendirmelerle sonlandırdı:

"Ancak egemen olan yaklaşım, aÅŸağı yukarı hakir gören bir bakışı yansıtıyor: Bu insanlar kim ki çoÄŸunun harita üzerinde bile bulamayacağı bir ülkede bir asır önce meydana gelmiÅŸ olaylar hakkında ahkam kesebiliyor?

Bütün bunlar, ABD'nin Irak'ta yaptıklarının doÄŸurduÄŸu tepkiyle birleÅŸiyor ve halkın aklı Ä°sviçre'nin minareyi yasaklaması veya Avrupa'nın saçma sapan bir kararla Kıbrıslı Rumları BirliÄŸe dahil etmesiyle daha da karışıyor.

Pratikte Türkler yabancılaÅŸtırılıyor ve 'Türk'ün Türk'ten baÅŸka dostu yoktur' ve diÄŸer devletlerin hepsi aynıdır düÅŸüncesiyle Batı'nın Haçlı SavaÅŸları'nın bir baÅŸka türünü uyguladığını düÅŸünmeye teÅŸvik ediliyor.

Artık Türkiye'nin Batı'yla iliÅŸkilerine geçmiÅŸte olduÄŸu kadar ihtiyacı yok: Ticaret ve yatırımlar Rusya ile Orta Asya'ya doÄŸru kayıyor; Çinliler, Ankara'da oldukça faal bir rol oynuyor.

1950'de kimsenin hayal bile edemeyeceÄŸi bir ÅŸekilde Batı için en iyi reklam olan bir ülkeyle ilgili gerçekten de istediÄŸimiz ÅŸey bu mudur?"

Hürriyet