Hükümetin hazıladığı yeni anayasa taslağında, verilen tavizlere bir yenisi daha eklendi. Daha önce HSYK'ya üye seçimi konusunda geri adım atan hükümet, kadınlara pozitif ayrımcılık maddesinden de vazgeçti. "BaÅŸörtüsüne serbestlik yolu açar" eleÅŸtirileri yüzünden, kadınlara yönelik pozitif ayrımcılık yapılmasına iliÅŸkin düzenleme paketten çıkartıldı.

26 MADDEDEN OLUÅžAN TASARI
 
Geçici maddelerle birlikte toplam 26 maddeden oluÅŸan anayasa deÄŸiÅŸiklik paketinde, baÅŸta Anayasa Mahkemesi ve HSYK olmak üzere yargı alanına yönelik düzenlemeler dikkat çekiyor. Parti kapatma davası açılabilmesi için Meclis’te kurulacak komisyondan 5’te 3 çoÄŸunluÄŸun desteÄŸi ÅŸartı getirilirken, yargıya jest olarak da mevcut Anayasa Mahkemesi ve HSYK üyelerinin, görev süreleri sonuna kadar devam ettiriliyor.

Anayasa'nın 10. maddesinde öngörülen deÄŸiÅŸiklikle "Çocuklar, yaÅŸlılar ve engelliler gibi özel surette korunması gerekenler için alınacak tedbirler eÅŸitlik ilkesine aykırı sayılamaz" düzenlemesi eklendi.

Anayasa’nın 125. maddesinde yapılan deÄŸiÅŸiklikle özellikle Anayasa Mahkemesi’nin “yerindelik denetimine” neÅŸter atılıyor. “Yargı yetkisi, idari ve iÅŸlemlerin hukuka uygunluÄŸunun denetimiyle sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi ÅŸeklinde kullanılamaz” hükmü anayasaya taşınıyor.

Ä°ÅžTE PAKETTEKÄ° ÖNEMLÄ° DEĞİŞİKLÄ°KLER

- HSYK’nın yapısı deÄŸiÅŸiyor. Kurulun 21 asıl, 10 yedek üyesi olacak. 4 üye KöÅŸk, 1 üye Anayasa Mahkemesi, 3 üye Yargıtay, 1 üye Danıştay, 7 üye adli yargıdan seçilecek. 3 üye idari hakim ve savcılar seçecek. HSYK'nın meslekten ihraç kararına yargı yolu açılıyor.

- Anayasa Mahkemesi'nin yapısı deÄŸiÅŸiyor. Üyeler 12 yıl için seçilecek. Bir üye iki defa seçilemeyecek. Mahkeme, 19 üyeden oluÅŸacak. 3 üye Meclis, 16 üye cumhurbaÅŸkanı tarafından seçilecek.

- Anayasa Mahkemesi’nce yapılan siyasi partilerin mali denetimi, bundan böyle Sayıştay tarafından yapılacak.

- Siyasi yasaklı durma düÅŸen milletvekilinin, milletvekilliÄŸi dönem sonuna kadar devam edecek.

- Avrupa’da “Ombudsmanlık” olarak bilinen uygulama, Kamu DenetçiliÄŸi adıyla Türkiye’de de uygulanacak. Kamu DenetçiliÄŸi Kurumu Meclis BaÅŸkanlığı’na baÄŸlı olarak çalışacak. Kamu BaÅŸdenetçisi Meclis tarafından seçilecek.

- Memurlara da iÅŸçiler gibi toplu sözleÅŸme hakkı tanınıyor. “UzlaÅŸma Kurulu’nun kararı kesindir ve toplu sözleÅŸme hükmündedir” ibaresiyle de memurların Hükümet’in vereceÄŸi maaÅŸ zammına razı olmaları saÄŸlandı.

- Paketin son maddesindeki “halkoyuna sunulması halinde tümüyle oylanır” ibaresiyle, muhalefetin bazı maddeleri halkoylamasına sunulmasını önleme planına karşı önlem getiriliyor.

- Yüksek Askeri Åžura’nın Silahlı Kuvvetlerden her türlü iliÅŸik kesme kararına karşı yargı yolu açılıyor.

- Askeri mahkemeler, asker kiÅŸilerin, sadece askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak iÅŸledikleri askerî suçlara ait davalara bakmakla yükümlü olacak. SavaÅŸ hali haricinde, asker olmayan kiÅŸiler askerî mahkemelerde yargılanamaz.

- “Devletin güvenliÄŸine, anayasal düzene ve bu düzenin iÅŸleyiÅŸine karşı suçlara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde görülür” hükmünün anayasa taşınarak her türlü darbe giriÅŸiminin sivil mahkemede yargılanacağı anayasal güvenceye kavuÅŸturuldu.

Dünya Bülteni