KGA'nın deÄŸerlendirme raporunda, fındık için 'Türkiye'de en fazla tartışılan, kıyamet kopartılan, herkesin farklı bir ÅŸehir efsanesi uydurduÄŸu ürün' tanımlaması yapıldı. Fındığın, Fransız ihtilalinin yapıldığı 1783 yılından daha önceden de Osmanlı'nın, 1920'den 1980'lere kadar genç Türkiye Cumhuriyeti'nin en temel ihraç ürünü olduÄŸunun hatırlatıldığı raporda, 1980'li yıllarda toplam ihracatın yüzde 20'sini oluÅŸtururken bugün yüzde 2'ye düÅŸtüÄŸüne dikkat çekildi.
Yıllardır siyasilerin fındığı 'yoksulluk sömürüsü' ve 'umut ticareti' olarak kullandığı, dünya gerçeklerinden kopuk popülist politik söylemlerle gerçeÄŸinden uzaklaÅŸan bir fındık algısının yerleÅŸtiÄŸi belirten KGA'nın raporu, 'dost acı söyler' misali örneklemelerle dolu. Ä°ÅŸte, rapordan satır baÅŸları:

"ÜRETÄ°CÄ° YERÄ°NE ÜRÜNÜN DESTEKLENMESÄ° YANLIÅžTI"
"- Bir insan olarak üreticiyi desteklemek yerine, ürün olarak fındık fiyatına destek verdik. Herkes baktı ki fındık iyi para ediyor, üstelik para garanti. Sonuçta, daÄŸa taÅŸa fındık ektik. 1983'te fındık dikimini yasaklayan karar çıkardık, geç de olsa uygulamaya soktuk ama denetim yapmadık. Zaten iyi para eden fındığı kim denetleyebilir? Yasa çıkarıldığında 400 bin ton olan fındık üretimi bugün itibariyle 900 bin tonu geçti. Rekoltenin iyi olduÄŸu yıllarda 200 bin tondan fazla arzımız oluÅŸtu. Son 20 yılda
devlet fiyatı yükseltmek için fındık satın alma iÅŸine girince 8 milyar doların üstünde parayı çarçur etti. Yüksek fiyat Azerbaycan, Gürcistan gibi ülkeleri fındık üretimine yöneltti"

"KAYNAK KALKINMAYA KULLANILMALIYDI"
"- Bugün 166 bin hektar alanda kaçak üretim yapılıyor. Bu alanın 110 bin tonu devlete ait. Kaçak üretilen fındığın miktarı 200 bin ton. Bu rakam yılda ortalama 200 bin tonluk arz fazlasına denk düÅŸüyor. Dünyada fındık arzı, Türkiye odaklı olarak sürekli yükselirken, tüketimin artış hızı çok düÅŸük kaldı. Devlet bugüne kadar kaynağını bölgenin kalkınmasında kullanacağı yerde, arz fazlasını piyasadan çekmek için harcadı. Yılda ortalama 30-40 bin tonluk stok yeterli iken, devlet arz fazlası yüzünden 500 bin
tonluk stokla uğraşmak zorunda kaldı"

"EKMEK 30 CENT, FINDIK 10 DOLAR OLUR MU?
" - 5 dolardan et, 30 sentten ekmek, 70 sentten süt alınan dünyada 10 dolardan fındık satılır mı? Alternatif ürünlerin fiyatları fındıktan daha aÅŸağı seyrederken ithalatçı, sanayici neden Türkiye'den fındık alsın? Dış piyasalarda kabul gören fiyattan fındık satmak yerine, fındığı çürütüp yaÄŸ mı yapalım? Fındıklı çikolata yiyenler bizim müÅŸterimiz deÄŸil midir?"

"ASIL SORUN YOKSULLUKTUR"
"- Karadeniz'in asıl sorunu fındık deÄŸil yoksulluk ve geri kalmışlıktır. Fındıkta yüksek fiyat yoksulluÄŸun bile çaresi olamadı, sorunu çözmediÄŸi gibi büyüttü. Fındık, çay ve tütünde çözüme yönelik adımlar atılmadı. Sürekli tartışıldı, kafalar karıştı, kamplaÅŸma arttı. Arz fazlası çay ve tütün yakıldı, fındık yaÄŸlığa ayrıldı. Yoksulluk sürdü. DoÄŸu Karadeniz'de kiÅŸi başına gelir GüneydoÄŸu'daki kimi illerin altında kalıyorsa, eteÄŸimizdeki taÅŸları dökerek düÅŸünmekte fayda var"

"HÜKÜMETÄ°N KARARI DOÄžRUDUR"
"- Hükümetin aldığı son karar (fındık stratejisi) doÄŸru ama geç kalmış bir karardır. Bu karar öncelikle yeni alanlara fındık dikme iÅŸtahını azaltacak, arzın daha fazla artmasını engelleyecek, fındık sorunundaki büyümeyi durduracaktır. Hükümet üzerine düÅŸeni yaptı ve tüm dünyada uygulanan üreticiye doÄŸrudan gelir desteÄŸi formülünü uygulama kararı aldı. 2009'da ortalama fiyat ve gelir desteÄŸi birleÅŸerek iyi bir sonuç oluÅŸturdu. Herkes bu kararın arkasında durmalıdır. Bu kararın uygulanmasını engellemek
için yoksulluk sömürüsü ve politik ÅŸantaj yapmanın kimseye kazandıracağı bir ÅŸey yoktur"

"LÄ°SANSLI DEPOCULUK LAFTAN ÇIKMALI"
" - Üretici desteklenir ve yoksullukla mücadele için gerçek bir kalkınma stratejisi yapılırken fındığın fiyatı serbest piyasaya bırakılmalıdır. Adil ve dengeli ve serbest bir piyasanın oluÅŸması için üreticinin güçlendirilmesi ÅŸarttır. Bu amaçla lisanslı depoculuk-ürün borsası artık laf olmaktan çıkartılmalı, ete kemiÄŸe büründürülmeli, öte yandan alternatif ürünler için pazarlama desteÄŸi ve alt yapısı geliÅŸtirilmelidir."