Barack Obama baÅŸkanlığında Amerika’nın Filistin devletinin tanınmasını istemesi Ä°srail’i oldukça hoÅŸnutsuz ediyor. O kadar ki sızan haberlere göre iliÅŸkiler kopma noktasına gelmiÅŸ durumda. Ä°srail’deki radikal saÄŸcı Netenyahu hükümeti, Obama’nın OrtadoÄŸu’da barış süreci giriÅŸimi ve Ä°srail-Filistin arasındaki müzakerelerin önündeki en büyük engel olarak görülüyor. Ä°srail’in çıkardığı son yapay kriz, Filistin devleti kurulup uluslararası boyutta tanınması giriÅŸimlerini engellemeyi hedefliyor. Filistinlilerin BM’e taşımayı düÅŸündükleri dosyanın, iÅŸ ciddiye binince ABD tarafından gerçekten desteklenip desteklenmeyeceÄŸi ise ÅŸüphe konusu.

Ä°srail gazetelerinin sızdırdığı haberlere göre Ä°srail ve ABD yönetimi arasındaki anlaÅŸmazlıklar giderek artıyor. Bunun sebebi ise ABD baÅŸkanı Barack Obama’nın 1967 senesi sınırları uyarınca bir Filistin devleti kurulmasında ısrar etmesi.

Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre, Bünyamin Netenyahu’nun yaklaşık iki yıl önce Ä°srail baÅŸbakanlığa gelmesinden beri Ä°srail ile Amerikan idaresi arasındaki iliÅŸkiler ilk defa gerilmiyor. O kadar ki 2009 yılı ortası ile 2010 yılı başı arasında iliÅŸkiler Ä°srail’in yerleÅŸim birimleri ve OrtadoÄŸu’da barış süreci nedeniyle kopma noktasına geldi.

Ä°srail ABD’nin giriÅŸimlerinden rahatsız

Gazetenin geçtiÄŸimiz Mart ayında Amerikalı siyasi kaynaklardan verdiÄŸi bir habere göre Ä°srail hükümeti baÅŸkanı Bünyamin Netenyahu ile ABD baÅŸkanı Barack Obama arasında tam kopma gibi bir durum söz konusu oldu. Bu da siyasi sürecin hareket ettirilmesi giriÅŸiminde yaÅŸanan kilitlenmeden kaynaklanmıştı.

Uzmanlar ÅŸu anki krizin, Filistinlilerin Filistin devletinin BirleÅŸmiÅŸ Devletler’de uluslararası boyutta tanınması yönünde hareket etmelerini engellemek ya da Arap devrimlerine etki edebilecek her hangi bir giriÅŸimin önünü kesmek için çıkarılmış yapay bir kriz olduÄŸu görüÅŸünü savunuyor.

Cenin’deki Amerikan Üniversitesi’nden siyaset bilimi profesörü Emin Yusuf ÅŸöyle konuÅŸtu: ‘Amerika ile Ä°srail arasında krizin belirtileri ortaya çıkmaya baÅŸladı. Ancak bu iliÅŸkilerin kısa vadede kötüleÅŸeceÄŸini ya da iki ülke arasındaki stratejik iliÅŸkileri etkileyeceÄŸini tahmin etmiyorum.’

Barış sürecini engelleyen Likud

Prof. Emin Yusuf ÅŸöyle devam etti: ‘Ä°srail’de radikal saÄŸcı Likud hükümetin varlığının, ABD’nin Filistin-Ä°srail müzakereleri ve bölgede barış sürecinin iÅŸlemesi üzerine çabalarının baÅŸarısız kalmasında direk etkisi oldu.’

Profesör Yusuf, ABD yönetiminin müzakerelerin gerçekleÅŸtirilmesi ve Ä°srail’deki radikal saÄŸcı hükümete baskı yapılması açısından Arap ülkelerinde deÄŸiÅŸiklik için görülen devrimlerden faydalanacağı yorumunu yaptı. Ancak Yusuf, ABD’nin önümüzdeki Eylül ayında Filistin devletinin tanınmasını destekleyip desteklemeyeceÄŸinin henüz netlik kazanmadığını belirtti.

Prof. Yusuf, Amerika’nın devletin kurulmasını desteklemesinin uzak bir ihtimal olduÄŸunu ÅŸu sözleriyle ifade etti: ‘Filistin devletinin kurulmasının desteklenmesi, Amerika’daki Yahudi Lobisi’nin ve Yahudi cemaatlerin ABD yönetimine baskı yapmasına neden olacak. Hatta Ä°srail’in büyük desteÄŸini alan kongre de baskı yapanlar arasında yerini alacak.’

Ä°srail’deki seçimler bir çözüm olabilir

Filistinli akademisyen, önümüzdeki altı ay içinde Ä°srail’de gerçekleÅŸtirilecek seçimlerle beraber Obama yönetiminin Filistin ve Ä°srail deÄŸiÅŸkenleri arasında dengeli bir ÅŸekilde durabilmesini saÄŸlayacak yeni bir formül sunmasının bu krizden çıkışın yolu olabileceÄŸini ifade etti.

Prof. Yusuf, güvenlik ve stratejik açısından ise ABD yönetiminde Ä°srail’e karşı bir deÄŸiÅŸiklik görülmeyeceÄŸini, bu durumun geçici olacağını çünkü Ä°srail’in Amerika için önemli bir sermaye ve stratejik bir kazanç. Bu nedenle Amerika’nın desteÄŸi gelecekte de devam edeceÄŸini belirtti.

Öte yandan Knessette Arap parlamenter olan Talip Sani, iki taraf arasında organik bir baÄŸ olduÄŸuna iÅŸaret ederek Siyonist Lobisi’nden soyutlanmış bir ABD’den bahsetmenin mümkün olmadığını söyledi.

Krizin zamanlaması kasıtlı

Sani ÅŸöyle dedi: ‘ABD ve Ä°srail birbirlerine müttefik gibi davranıyor. Siyonist siyaset ve ekonomi, Siyonist nüfuz ve varlık ABD’yi kontrol altında tutuyor. Åžu anda çıkarılan krizin hedefi evrakların birbirine karıştırılıp Ä°srail ve Amerika çıkarlarına uygun ÅŸekilde tekrar toplanmasıdır. Krizin zamanlaması da rastgele deÄŸildir. Aksine Filistin tarafının Filistin devletinin uluslararası boyutta tanınması için BM kuruluna baÅŸvurmasını engellemek için hususi seçilmiÅŸtir.

Obama ÅŸu ara seçim arifesinde bulunuyor. BaÅŸkanlık döneminin başında da bu yönde herhangi bir adım atacak deÄŸildir. Bu krizleri ciddiye alması mümkün deÄŸil. Bu nedenle de çıkarılan yapay krizler, fincanda kopan bir fırtınadan öteye geçemeyecek.
Sözün özü Ä°srail-Amerika iliÅŸkileri bundan önce de gerildi. Özellikle de baÅŸbakan Ä°shak Åžamir zamanında. Ancak bu krizler sonuçta Ä°srail’in konumunu deÄŸiÅŸtirmedi. Aksine Amerika’nın konumunun Ä°srail’in konumu yönünde deÄŸiÅŸmesine sebep oldu.