Rusya farklı bir yer. Amerikalılar, Ä°ngilizler ve Fransızların ekserisi, Libya’daki bombardıman cümbüÅŸünü destekliyor. (Gerçi attıkları taÅŸ ürküttükleri kurbaÄŸaya deÄŸer mi, ÅŸüpheli) Ne “EÄŸer…”li ne de “Fakat…”lı bir cümle kurmadan Ruslar, bu iÅŸe tamamen karşı. Trablus’taki Rus Büyükelçisi Vladimir Chamov, Moskova’da bir kahraman gibi geri geldi. BaÅŸkan Dmitri Medvedev, büyükelçinin gönderdiÄŸi mesajın ardından onu kamuoyu önünde azletti. Medyaya sızan yazışmada, Büyükelçi’nin, Medvevev’in Libya kriziyle ilgili tavrının “Rus ulusal çıkarlarına ihanet ettiÄŸini” söylediÄŸi öne sürüldü. (Bu arada taraflar geri adım attı. DışiÅŸleri Chamov’un “kovulmadığını” sadece Trablus’tan “geri çaÄŸrıldığını” ve büyükelçilik payesi ile haklarının sürdüÄŸünü söyledi. Bu arada Chamov, “ihanet” sözcüÄŸü kullandığını reddetti).

Ruslar, Libya’daki Batı müdahalesinden hoÅŸnut deÄŸil. Rus blog yazarlarına göre, isyancılar da ayrıca samimi deÄŸil. RüÅŸvet-yozlaÅŸma nedeniyle kovulan Kaddafi’nin eski bakanları, el-Kaide mücahitleri, SAS (Ä°ngiliz) askerlerinin donattığı budala ayak takımından oluÅŸan bir güruh. Arapların en iyi dostu Amerikan Cruise füzeleriyle destekleniyorlar. Rus medyası, sivil can kayıplarıyla ilgili ilk haberlerin Londra ve Paris’teki editörlerce uydurulduÄŸunu ortaya çıkardı. Ä°syancılarla savaÅŸan hükümetten daha fazla sivili, Batılı müdahalesi öldürdü. Komsomolskaya Pravda, Libya’daki Rus göçmenlere dayandırdığı haberinde, Kaddafi’nin deÄŸil Fransız-Ä°ngilizler uçaklarının yerleÅŸim bölgelerini vurduÄŸunu gösterdi.

Ruslar, siyasetin komplocu tarafına meyillidir. Arap ayaklanmalarının düÅŸmanlarınca organize edildiÄŸini farz eder. Bazı “portakal” Batılı güçler; NED, CIA, Mossad, aklınıza ne gelirse artık, Irak-benzeri bir karmaÅŸa yaratmak istediÄŸini düÅŸünür. Bunun için Ä°srail ve Amerikan doktrinlerindeki “yapıcı kaos”un özendiriliÅŸini referans verirler. Kaddafi’yi desteklerler ve hatta Mübarek’e sempati duyarlar. 2008’de Gürcistan çatışmasında Rusya’nın tarafını tutan Kaddafi’yi hatırlayan vatansever Ruslar ve gazdan tren yollarına kadar Libya’da birçok proje sahibi için bu özellikle doÄŸrudur.

BaÅŸkan Dmitri Medvevev’in, Batılı medya infazına (Rusların ikinci bir Kosova gibi gördüÄŸü) seÄŸirtmesine nedameti için iyi nedenleri olmalı. Büyük ihtimal medya danışmanlarının yanlış yönlendirmesine kapıldı. Bu uluslararası-kabullenilmiÅŸ “Libya’da katliamı durdurun” gazına gelmesi tembihlenmiÅŸ gibi sanki. Sözde katliamın ilk haberleri henüz yansıdığında, BaÅŸkan Medvevev, Kaddafi’yi “insanlığa karşı iÅŸlenen suçlar” için uyarmıştı ve arkasından Kaddafi’nin Rusya’da hoÅŸ-karşılanmayacağını açıkladı. Medvevev, Libya olayının ICC’ye geçirilmesi kararını destekledi. Asında o zamana kadar, Libya’daki Ruslardan ülkede olaÄŸanüstü bir ÅŸey olmadığını öÄŸrenmesi gerekirdi. Sadece küçük çaplı bir ayaklanmanın ötesinde bir ÅŸey yoktu. 1965’teki Los Angeles ayaklanmalarıyla karşılaÅŸtırılabilir (60 ölü ve binlerce yaralı). Ya da 1992’dekinle (50 ölü, binlerce yaralı). Tek fark var, o da LA’deki siyahların hava desteÄŸi için Tomahawk’lara sahip olmaması.

Medvevev, Güvenlik Konseyi’nde Büyükelçisine çekimser kalmasını emreden kiÅŸi olarak algılandı. Rusya ve Çin, dünyanın ÅŸerifinin isteÄŸinin aksine birlikte hareket eder. 2008’deki Zimbabwe oylamasından beri Rusya vetosunu kullanmadı. (Ondan önce de ne zaman kullandığını bir Allah bilir). Rusya, Afrika devletine karşı Batılı yaptırımları durdurmuÅŸtu. Arkasından BBC, Ä°ngiliz DışiÅŸleri Sekreter David Miliband, Rusya’nın, BaÅŸkan Dmitry Medvevev’in sözüne karşı, veto ettiÄŸini söylediÄŸini yazdı. Yeni bir SüveyÅŸ operasyonu gibi duran öneride bu sefer Medvevev, baskın çıkıp boyun eÄŸmeyi baÅŸarmış görünüyor. Hala hatırlayanlar vardır; 1956’da Ä°ngilizler ve Fransızlar, Mısır’ı, Nil Hitleri-Cemal Abdül Nasır’dan özgürleÅŸtirerek Kanal’ı kendilerine almaya çalışmıştı.

Birkaç gün sonra Rusya’nın ekâbiri Vladimir Putin, Medvevev’in bu adımını ÅŸiddetle eleÅŸtirdi. Batılı müdahaleyi “yeni bir haçlı seferi” olarak nitelendirdi ve döktükleri kanlar için Batılı liderlerin “ruhları için dua etmeleri ve Allah’tan bağışlanma dilemeleri” gerektiÄŸini söyledi. Millet bayıldı buna. Medvevev, “haçlı seferlerinden bahsetme” gibi bir ÅŸeyler geveleyerek terslemeye çalıştı ancak NATO’nun Libya’daki operasyonuyla ilgili söyleyebilecek tek olumlu söz bulamadı.

Her zaman olduÄŸu gibi Ruslar, Batılı müdahalelerde isteksiz olur. Amerika’nın Vietnam, Kore, Irak ve Afganistan müdahalelerine karşıydılar. Batı’nın aydınlanmış ruhsal azınlığı(!) Ä°ngilizlerin ve Fransızların sömürge savaÅŸlarına da aynı ÅŸekilde karşı çıktılar. Ruslar, Batılı müdahalenin demokrasi aÅŸkıyla, insan hayatının deÄŸeri ya da insan haklarıyla uzaktan yakından ilgisi olmadığını bilir. Onlar için bir gül bir güldür ve bir Batılı müdahale, bir Batılı müdahaledir.

Buna raÄŸmen Medvevev, Batılı müdahaleye izin verirken sadece “Avrupa’yı desteklemenin” duygusal nedenlerine dayanmıyordu. Olay, NATO, DoÄŸu’da olacağına Güney’de meÅŸgul olsundu. Libya, Ruslar için Gürcistan, Ukrayna ve hatta Afganistan’dan çok daha önemsiz bir yer. EÄŸer bu canavar birini yiyecekse, Rusların hiçbir zaman güçlü olmadığı MaÄŸrip’te birilerini yesin. Bir WPR yazarı bu sırayı NATO için “Tilsit anı” olarak nitelendirdi: Güney cephesinde elini boÅŸaltabilmek için Batı, DoÄŸu sınırlarının deÄŸiÅŸmezliÄŸini tanıdı. Bu nedenle Polonya, Åžafak YolculuÄŸu operasyonundan mutlu olmadı. En büyük yüzleÅŸme cephesi olmak varken, bu güney hamlesi Lehleri jeopolitik çıkmaza soktu.

Gerçekten de DoÄŸu-Batı düÅŸüncesine esir olmamalıyız. ABD yavaÅŸça çökerken, Avrupalı güçler rollerini yeniden kazanmaya baÅŸladı. Libya savaşı, bir Fransız projesidir. Libya Savaşı, Sarkozy’nin Evian AnlaÅŸması’yla görünüÅŸte 50 yıl önce biten Kuzey Afrika’da Fransız Ä°mparatorluÄŸu’nu yeniden kurma çabası olarak baÅŸladı. Bu eski bir fikir aslında. Seçim kampanyasında Akdeniz BirliÄŸi’nin kurulmasını savunmuÅŸtu. Akdeniz BirliÄŸi projesi, Ä°sraillilerce destekleniyor. Müdahalenin en ateÅŸli savunucusu bugünlerde Bernard Henry Levy. Türkiye, BirliÄŸi reddediyor ve Eric Walberg’in de iÅŸaret ettiÄŸi gibi müdahaleye de inceden karşı çıkıyor. Ä°talya, Akdeniz BirliÄŸi’ni destekliyor ve müdahalenin de yanındaymış gibi görünüyor. Almanya, BirliÄŸin ve müdahalenin karşısında yer alıyor. Bu bakış açısından Libya müdahalesi, MaÄŸribin sömürgeleÅŸtirilmesinin ikinci dalgası.

Bir Rus gözlemci, operasyonun yüzyıl önceki sömürgeleÅŸtirme dalgasına olaÄŸanüstü benzerliÄŸine iÅŸaret etti. O zamanlar, yeni birliÄŸini saÄŸlamış saldırgan Ä°talya imparatorluk hayaliyle bir Osmanlı eyaleti Libya’yı iÅŸgal etmiÅŸti. Tıpkı ÅŸimdiki gibi o zamanların gazeteleri de, özgürlük isteyen Libyalıların Osmanlı hâkimiyetinde acı çektiklerini ve onları özgürleÅŸtirmenin Ä°talyanların ahlaki ödevi olduÄŸunu yazıyordu. Türkler zor durumdaydı ve itibarlarını koruyarak teslim olacak yol arıyorlardı. Ä°talyanlara yönetmeleri ve sömürgeleÅŸtirmeleri için Libya topraklarını önerdiler ancak hâkimiyet Babı Ali’de kalacaktı. Ä°talyanlar reddetti ve onların Åžafak YolculuÄŸu baÅŸladı. Türkler yiÄŸitçe karşı koydular aralarında cesaretini ispatlayan genç bir subay, daha sonra Atatürk adını alacak Mustafa Kemal de vardı. Müdahaleye karşı çıkan tek ses genç bir sosyalist Benito Mussolini’ydi. Ä°talyanların Libya’ya operasyonu ilk hava bombardımanıydı. Tam 100 yıl önce 1911’de gerçekleÅŸti ve tarih o pilotun adını kaydetti: Hava TeÄŸmen Giulio Gavotti.

Modern Rusya, SSCB deÄŸil. Dünya çapında çok az ihtirası var. Dünyanın kendine ait kısmıyla endiÅŸeli ve baÅŸka bir yere bulaÅŸmakta istekli deÄŸil. Ruslar için, Avrupa’nın güneye gidiÅŸi tehdit deÄŸil daha çok Fransa’nın bölgesel rolünü yeniden benimseyiÅŸi. Bu nedenle Ruslar, BM Güvenlik Konseyi’nde çekimser kaldı. Rus vetolarına güvenmek yerine saldırganlığı durdurmak aydın Batılıların iÅŸi.

Libya liderii Kaddafi, birçok yerde birçok insanı kızdırmayı baÅŸardı. Fransız ve Ruslarla anlaÅŸmalar yaptı ardından caydı. WikiLeaks’te, özellikle 10PARIS151 kodlu yazışmasında “Fransızlar Libyalıların vizeler, profesyonel takas, Fransız dil eÄŸitimi ve ticari anlaÅŸmalarla ilgili sözlerini tutmamalarından çok rahatsız” deniliyordu: “Biz (ve Libyalılar) çok konuÅŸuyoruz ancak Libya’da sözlerin arkasından hareket olmadığını görmeye baÅŸlıyoruz”. Suudileri de kızdırdı daha da kötüsü kendi halkını.

Kesinlikle müdahaleye karşıyız. Fakat Kaddafi’yi desteklemek o kadar kolay ve kesin deÄŸil. Muammer Kaddafi çift taraflı bir kiÅŸilik. Bir taraftan halkına yüksek maaÅŸlar, ücretsiz eÄŸitim ve saÄŸlık ile Afrika’daki en yüksek hayat standardını saÄŸlamış, Filistin/Ä°srail’de Tek Devlet fikrini benimsemiÅŸ, Chavez ile Castro’nun dostu otokton (asli yerli) lider. Öte yandan son beÅŸ yılda Kaddafi ve hizbi, Libya’nın zengin devletini parçaladı, saÄŸlık ve eÄŸitim sistemlerin özelleÅŸtirip yaÄŸmaladı, servetlerini katlıyordu, ulusal petrol ve gaz firmalarını kendi avantajlarına kullanıyordu. “Yeni Kaddafi” birçok sosyal baÅŸarısını geri aldı ve halkına en temel siyasi özgürlükleri vermekten imtina etti. Filistin’de Tek Devlet desteÄŸi dahi çok uzun zaman önce 2002’de söndü.

Trablus’taki arkadaÅŸlarım Kaddafi’yi desteklemiyor. Kesinlikle batı müdahalesine karşılar ancak diktatör alışkanlıkları nedeniyle eski albaydan da haz etmiyorlar. Bu yetiÅŸmiÅŸ insanlar; karar-vermede yer almak istiyor, rüÅŸveti-yozlaÅŸmayı sevmiyor ve Ä°slam’a daha fazla rol istiyor. Onların gözünde Kaddafi, halk önünde emperyalist-karşıtı söylemi vardı fakat uygulaması Batılı ve neo-liberaldi. Kaddafi’nin, Suudi kraliyetine sataÅŸması ve Batılı liderlere kılıç saÄŸlaması iyiydi. Fakat aynı zamanda Libya’nın zenginliÄŸini yabancılara verdi. Müdahaleye tamamen karşı dururken, tüm Kaddafi-karşıtı güçlerin ya Batılı yardakçılar ya da el-Kaide savaÅŸçıları olduÄŸunu unutmayalım.

Siyaset rahat bir ÅŸöhret yatağı saÄŸlamaz. Muammer Kaddafi’ye ve geçmiÅŸ baÅŸarılarına raÄŸmen artık zamanını doldurdu. Fırtınayı atlatacağını ummak için nedenler var; kalpten müdahale kuvvetlerini maÄŸlup etmesini istiyoruz. Fakat ayrılırsa, bu Libya’daki demokrasi için olacak. Avrupa tarzı bir demokrasi de olmak zorunda deÄŸil üstelik. Sadece Libyalıların kendi hayatlarını belirlemede katılım gösterebilecekleri daha iyi bir yol için bir ayrılmış olacak.