Hatırlarsınız, geçtiÄŸimiz aylarda yapılan 3G reklâmlarını. Birçok insan 3G hızıyla internete baÄŸlanabilmek için telefon deÄŸiÅŸtirmiÅŸti. Telefonunu deÄŸiÅŸtirmeden 3G ile internete baÄŸlanmak isteyenlerse mobil modem alıp dizüstü bilgisayarı ile bu hizmetten yararlanmayı tercih etmiÅŸti. Böylelikle 3G kapsama alanında olan her yerden internete baÄŸlanabilecek ve iÅŸlerini halledebileceklerdi.

Bu düÅŸünceyle mobil modem alanlardan biri de Seda Åžahin. Åžahin, 4 ay önce bir GSM operatörü ile 12 aylık sözleÅŸme imzalar. Ä°lk iki ay faturası normal miktarda gelir, fakat üçüncü ay 100 TL, dördüncü ay 422 TL fatura ile karşılaşır. Çünkü Åžahin, kendisine belirtilen kotayı aÅŸmıştır. Üstelik modemindeki istatistikler henüz 1 GB'ı bile geçmediÄŸini gösterdiÄŸi halde. Buna raÄŸmen müÅŸteri hizmetleri 11 GB internet kullandığını ifade eder. Åžahin de ayrıntılı fatura ister. Fakat ayrıntılar onun daha büyük ÅŸok yaÅŸamasına neden olur. Çünkü ayrıntılı fatura ayrı ayrı 35 zarftan oluÅŸuyor. Rakamlarla dolu olan zarflardan ne Åžahin, ne de bilgi almak için gittiÄŸi 6 ÅŸube hiçbir ÅŸey anlamaz. Åžubeler, GSM operatörünün kendilerine böyle bir eÄŸitim vermediÄŸini iddia eder. Abonelik sırasında kota sorgulama ile ilgili bilgilendirilmede bulunulmadığını söyleyen Åžahin, yaklaşık üç haftalık uÄŸraÅŸtan sonra müÅŸteri hizmetlerine maÄŸduriyetini kabul ettirir.

Mobil internette kota aşımı baş ağrıtıyor

Mobil modem alan birçok kiÅŸi, bu tarz durumlarla karşı karşıya kalabiliyor. Fakat tüketiciler her zaman Åžahin kadar uÄŸraÅŸ vermiyor, yüksek faturaları ödemeye razı oluyor. Bu sebeple sorun yaÅŸamak istemeyen mobil modem kullanıcılarının dikkat etmesi gerekenler var. Öncelikle modemlerdeki istatistiklerin her zaman doÄŸru olmadığını bilin. Her GSM operatörünün kotanızı mesaj yoluyla sorgulayabileceÄŸiniz servisleri var ve en doÄŸru bilgiyi bu servisler aracılığıyla alabiliyorsunuz. Sürekli olarak sorgulama yapmanız faydalı olacaktır çünkü tüm operatörlerde kotanızı aÅŸtığınız her gigabyte için 50 TL ödemek zorundasınız.

3G'nin henüz Türkiye'nin birçok bölgesini kapsamaması da tüketicileri maÄŸdur eden bir konu. Ä°kâmet ettiÄŸi bölgede 3G'nin çektiÄŸini düÅŸünen vatandaÅŸlar mobil internet alıyor ve 12 ya da 24 aylık sözleÅŸmeler imzalıyor. BulunduÄŸu bölge, kapsama alanı dışında kalanlarsa sözleÅŸmelerini iptal ettirmek için uÄŸraÅŸmak zorunda kalıyor. Üstelik sözleÅŸmeler genellikle 12 aylık imzalandığı için GSM operatörleri sözleÅŸmeleri iptal etmeye yanaÅŸmıyor. Ä°ptal ettirmek isteyen tüketiciler, sözleÅŸmeye konulan cezai ÅŸart sonucunda 'baÄŸlı olduÄŸu paket ücretini' sözleÅŸme süresi dolana kadar ödemek zorunda bırakılıyor. Tüketiciler BirliÄŸi BaÅŸkanı Nazım Kaya ise tüketicilerin sözleÅŸmelerini iptal ettikleri takdirde cezai ÅŸartı yerine getirmek zorunda olmadıklarını ifade ediyor. e.keskin@zaman.com.tr

***

Tüketicilerin hakları neler?

Nazım Kaya (Tüketiciler BirliÄŸi BaÅŸkanı): Bu konuda çok sık ÅŸikayet alıyoruz. Başından beri konu ile ilgili uyarılarda bulunduk aslında. 4 GB kota veriliyor ve tüketiciler de sınırsızmış gibi algılıyor. Hâlbuki 4 film izleyince bu kota doluyor. Abonelik sırasında tüketicilere bu durum izah edilmiyor ve bilgi alma hakları engelleniyor.

VatandaÅŸlar il ve ilçelerde bulunan Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri'ne müracaat edebilir. Ayrıca Bilgi Teknolojileri ve Ä°letiÅŸim Kurumu'na abonelik hizmeti aldığı numarayı ve sorunlarını bildirirlerse operatörlere gizli cezai yaptırımlar uygulanacaktır. 24 aylık sözleÅŸme imzalamaları durumunda GSM operatörleri, tüketiciler sözleÅŸmeyi iptal etmek isteseler dahi buna yanaÅŸmayacaktır. Ancak böyle bir sözleÅŸme imzalansa bile tüketiciyi baÄŸlamaz. Çünkü abonelik sözleÅŸmelerinde tüketici istediÄŸi takdirde sözleÅŸmeden vazgeçebilir ve kalan bedelleri de ödemek zorunda deÄŸildir. 4077 sayılı kanunun 6. maddesi haksızlıkları düzenlemektedir. Tüketiciyi borç altına sokan uygulama ile ilgili tüketicinin yazılı bir onayı yoksa yani imzalanan sözleÅŸme matbu sözleÅŸme ise tüketici sözleÅŸmeyi feshedebilir. Kalan sürenin bedel tazmini gibi bir durum da söz konusu olamaz. Bir de 3G her yerde çekiyormuÅŸ gibi reklamlar yapıldı fakat bırakın 3G'yi bazı yerlerde normal internet bile yok. Son olarak sözleÅŸmelere kimsenin anlayamayacağı türden ifadeler konuyor. ÖrneÄŸin 1 megabyte 0,05 TL'dir yazıyor. Herkes biliÅŸim uzmanı deÄŸil bunu kabullenmek zorundalar. Dolayısı ile bu gerekçelerle dava açıldığında çok büyük ihtimalle kazanılır.

***

GSM operatörleri ne diyor?

Erkem Yener (Turkcell Özel Projeler Genel Müdür Yardımcısı): Tüketiciler kotalarını sorgulamak ister diye düÅŸünerek geliÅŸtirdiÄŸimiz bir servisimiz var. Ä°lgili numaradan mesajla kalan miktar öÄŸrenilebiliyor. Åžu an hiçbir GSM operatöründe 3G, Türkiye'nin her yerinde çekmiyor. Fakat müÅŸterilerimiz 'edge' dediÄŸimiz bant aralığından hizmet alabiliyor. Yalnızca hızı biraz düÅŸük. 3G alt yapı çalışmaları da devam ediyor. Kısa zaman sonra Türkiye'nin her yerini kapsayacak. Bundan dolayı müÅŸteriler 3G çekmiyor diye sözleÅŸmelerini iptal etmemeliler. 3G mobil internet paketlerinde, kotayı aÅŸtıktan sonra ayrı bir ücretlendirme baÅŸlıyor. Bu ücret 199 TL'ye ulaÅŸtığında daha fazla faturalandırma yapmıyoruz. Yani kota ne kadar aşılsa da, fatura en fazla paket ücreti artı 199 TL ÅŸeklinde geliyor.