Bu
çalışmaların sonucu olarak 1981 yılında bugün hâlâ kullanımda olan IPv4
protokolü ortaya çıktı. IPv4, yerel aÄŸ ve internet üzerinde yer alan
her türlü aygıtın varlığını belli etmek ve diÄŸer kaynaklarla iletiÅŸim
kurmasını saÄŸlamak üzere bir IP (Internet Protocol - İnternet
Protokolü) adresine sahip olmasını öngören ve yaygın kullanıma girmiÅŸ
ilk düzenleyici protokoldü.
Fakat internetin özellikle
1990'lardan sonra büyük bir hızla yaygınlaÅŸması, farklı bir problemi
gündeme getirdi: IPv4 ile saÄŸlanan adres çeÅŸitliliÄŸi bu geniÅŸlemeyi
uzun süre taşıyabilecek ÅŸekilde tasarlanmamıştı. IPv4 toplamda 32 bit,
yani yaklaşık 4 milyar farklı IP adresine izin veriyordu. Bu 1981 yılı
perspektifinden bakıldığında ulaşılması güç bir rakam olarak
değerlendirilmiş olsa gerek. Ancak internete bağlanan kişi sayısının
artması, internet sitelerinin çeÅŸitlenmesi, internete sürekli baÄŸlı
aygıt kavramının ortaya çıkması ve mobil internet eriÅŸiminin
yaygınlaÅŸması, bu miktarın öngörülenden çok daha hızlı tükenmesine
neden oldu. Neticede IANA (Internet Assigned Numbers Authority -
İnternet Atanmış Numaralar Otoritesi), Ocak 2011 itibariyle IPv4 adres
bloÄŸunun % 97'sinin tükendiÄŸini ve elinde sadece 120 milyon civarında
adres kaldığını açıkladı.
Adres darlığı sorunu nasıl çözülecek?
Neyse
ki mevcut IPv4 adreslerinin tükenmesi, internetin de tükendiÄŸi anlamına
gelmiyor. 1990'ların başından itibaren IPv4 un mevcut şekliyle ağ
üzerindeki kullanılabilir adres sayısını geniÅŸletemeyece-ÄŸini gören
araştırmacılar, IPv6 adını verdikleri yeni bir standart geliştirmeye
koyuldular. 2000'li yılların başından itibaren hazır hale gelen bu yeni
standart zamanla işletim sistemleri, ağ altyapıları ve ağa bağlanan
aygıtlar üzerinde yaygınlaÅŸmaya baÅŸladı.
IPv6 ile gelen büyük
yeniliklerin başında genişletilmiş adres aralığı geliyor. IPv4 32 bit
adres aralığına sahipken, IPv6 128 bit, yani 2 128 adet bağımsız adres
atayabil-me özelliÄŸine sahip. Bu hayli büyük bir rakam
(340.282.366.920.938.463.463.374.60 7.431.770.000.000 adet). Bunun
yeterlili-ÄŸiyle ilgili ÅŸöyle bir örnek veriliyor: Bu yeni adresleme
sistemiyle dünyada yaÅŸayan her bir kiÅŸiye yaklaşık 50 oktilyon (50.00
0.000.000.000.000.000.000.000.000 adet) farklı IP adresi atamak mümkün.
Diğer bir deyişle yeni adresleme sisteminin, en azından kapasite olarak
bakıldığında zamanın aşındırıcı etkisine karşı bir hayli dirençli
olduÄŸu görülüyor.
Tabii IPvö'nın getirecekleri sadece adres
geniÅŸlemesi sorununu çözmekten ibaret deÄŸil. ÖrneÄŸin IPv4 protokolünün
adres darlığı sorununu hafifletmek için ara çözüm olarak geliÅŸtirilen
ve ev ağınıza baÄŸlı tüm aygıtların tek bir IP adresi üzerinden
internete çıkmasını saÄŸlayan NAT (Network Address Translation - AÄŸ
Adresi Çözümleme) gibi teknolojiler de IPv6 ile birlikte gereksiz hale
gelecek. Bunun yanı sıra IPv6, güvenlik ve birlikte çalışabilirlik gibi
konuları iyileÅŸtirmek üzere de bir takım yenilikler içeriyor.
IPv4 adresleri bitince ne olacak?
Dünya
IPv4 adreslerinin bu hızla giderse kısa zamanda tükeneceÄŸinin uzun
zamandır farkındaydı, ancak bu konuyla ilgili somut adımlar ve IPv6
destekli altyapıların yaygınlaÅŸtırılmasına dair çabalar ancak 2008
yılından sonra hızlanmaya baÅŸladı. Åžu an Türkiye de dahil olmak üzere
dünyanın hemen her yerinde aÄŸ altyapılarını IPv6 standardına uyumlu
hale getirmek üzere çalışmalar devam ediyor. Fakat bu çalışmaların her
yerde aynı hızda devam ettiÄŸini söylemek mümkün deÄŸil. Ayrıca mevcut
iÅŸletim sistemlerinin hemen hemen hepsi IPv6 protokolünü desteklemekle
birlikte, kullanımda olan çoÄŸu aÄŸ cihazı henüz bu protokolü
desteklemiyor. Bu da IPvö'nın IPv4 un yerini almasını deÄŸil, onunla
paralel olarak uygulanmasını gerektiriyor.
Şimdi gelelim asıl
soruya: IANA, elimdeki adresler 8-9 aya kadar tükenecek, diye bir
açıklama yaptı. Peki IPv4 adresleri bitince ne olacak? Öncelikle 2012
yılından itibaren sadece IPv6 protokolü üzerinden eriÅŸilebilen bir
takım aygıtların ve servislerin piyasaya çıktığını göreceÄŸiz. EÄŸer
sadece IPv4 protokolü kullanan bir aygıt veya aÄŸ üzerinde kalırsanız,
altyapınız veya aygıtlarınız yenilenene kadar bu yeni servislere
eriÅŸebilmek için özel aÄŸ geçidi hizmetlerini kullanmanız gerekecek.
Sonuç
olarak IPv4 ve IPvö'nın birlikte var olacağı uzun bir döneme ilk adımı
atmak üzereyiz. Gelecekte teknolojik evrimin bir sonucu olarak IPvö
giderek yaygınlaÅŸacak ve hâkim standart haline dönüÅŸecek. Tabii yeni
nesil IPvö destekli servislere eriÅŸim için bu geçiÅŸ dönemi sırasında
bazı konuları da sizin halletmeniz gerekecek. Kullandığınız işletim
sisteminde IPvö protokolü etkin deÄŸilse etkin hale getirmek, evinizdeki
aÄŸ aygıtının yazılımını, varsa IPvö destekli sürüme güncel-lemek gibi.
(Kaynak: Bilim Teknik Dergisi)
135